Bakı, 9 sentyabr.

Sentyabrın 9-u Təhsilin Hücumdan Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür.

UNESCO-nun saytına istinadla xəbər verilir ki, bu günün ilk dəfə qeyd olunmasından yeddi il ötür. Lakin dünyada silahlı münaqişə genişlənməkdədir və təhsil müəssisələrinə hücumlar davam edir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 2025-ci ildə məktəblərə qarşı 1680 hücumu təsdiqləyib ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 33 faiz artım deməkdir. Məktəblərə hücum humanizm prinsiplərinin pozulmasıdır. BMT bu günü təsis etməklə məktəblərin şagirdlərin və müəllimlərin müdafiəsini və təhlükəsizliyini təmin edən məkanlar qismində diqqətdə saxlanmasının, habelə təhsilin ictimaiyyətin diqqət mərkəzində qalmasının vacibliyini bildirib.

Azərbaycan təhsili də zaman-zaman münaqişələrin mənfi təsirinə məruz qalıb. Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə bir milyona yaxın vətəndaşımız doğma torpaqlarından didərgin düşüb. Lakin dövlətimiz məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbələrdə məktəblər də inşa edib.

Xatırladaq ki, 30 ilə yaxın davam etmiş işğal dövründə Azərbaycan ərazilərində 1107 təhsil müəssisəsi və 855 uşaq bağçası tamamilə məhv edilib. 2016-cı ilin aprelində Ermənistan silahlı qüvvələrinin atəşi nəticəsində Azərbaycanın Goranboy, Tərtər, Ağdam və Ağcabədi rayonlarında bir çox məktəb ciddi ziyan görüb, Ağdam rayonunun Sarıcalı kəndində 220 şagirdin təhsil aldığı orta məktəb məhv edilib.

İkinci Qarabağ müharibəsi də təhsilimizə təsirsiz ötüşməyib. Bu müharibə 10 şagirdin həyatına son qoyub, 20 təhsil işçisi döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərərək şəhidlik zirvəsinə ucalıb. Məktəb infrastrukturuna ciddi ziyan dəyib - 60 məktəb binası dağıntılara məruz qalıb. Müharibə günlərində cəbhə xəttindən xeyli uzaqda yerləşən mülki obyektlərin raket atəşinə tutulması tədrisin davam etdirilməsini mümkünsüz edib, ölkə ərazisində 1221 məktəbin fəaliyyəti dayandırılıb.

Müharibədə Qələbə qazanan Azərbaycan işğaldan azad olunmuş ərazilərimizdə quruculuq işləri həyata keçirir. “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı” çərçivəsində Şuşa, Ağdam, Cəbrayıl, Zəngilan, Kəlbəcər, Qubadlı, Füzuli, Laçın, Xankəndi və Xocalıda təhsil müəssisələri tikilərək istifadəyə verilib.

İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə 2025-2026-cı tədris ili ərzində 12 məktəbəqədər və 25 ümumi təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərib. Həmin məktəbəqədər təhsil müəssisələrində uşaq sayı 408, işçi sayı 123, ümumi təhsil müəssisələrində isə şagird sayı 4825, işçi sayı 700 nəfərdir.