Otuz il əvvəl bu gün – 1994-cü il mayın 12-də Ermənistan ilə Azərbaycan arasında atəşkəs elan edilməsinə dair “Bişkek protokolu” qüvvəyə mindi, cəbhə xəttində fəal hərbi əməliyyatlar müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Müvəqqəti atəşkəsə rəğmən, Azərbaycan torpaqlarını daimi işğal altında saxlamağa çalışan Ermənistanın niyyəti bir müddət sonra iflasa uğradı. Azərbaycan Ordusu təcavüzkar silahlı birləşmələrin növbəti dəfə atəşkəs rejimini pozaraq törətdiyi təxribata əks-hücum əməliyyatı ilə cavab verdi, 44 günlük Zəfər yürüşü “status” iddiasını və status-kvonu tarixin arxivinə yolladı, Ermənistan atəşkəsdən 26 il 6 ay sonra kapitulyasiya aktına imza atdı. 2023-cü ilin sentyabrında isə Azərbaycan lokal xarakterli antiterror tədbirləri ilə postsovet məkanında ilk dəfə olaraq öz ərazisində separatizmi məhv etdi.
Bu fikirləri YAP Mərkəzi Aparatının İnformasiya texnologiyaları və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Nurlan Qələndərli bildirib.
Bəhs olunan dönəmlə bugünkü reallıqların müqayisəsi zamanı bir sıra məqamların xüsusi olaraq diqqəti cəlb etdiyini deyən N.Qələndərli söyləyib: “O vaxt atəşkəs daha çox Azərbaycana lazım idi. Çünki torpaqları işğala məruz qalmış dövlət Ermənistanın xarici himayədarlarının dəstəyi ilə davam etdirdiyi təcavüzün qarşısını almaq və ədaləti bərpa etmək üçün “taymaut” götürməli, iqtisadi və hərbi-strateji addımlar ataraq ordu quruculuğuna nail olmalı idi. Azərbaycan buna müvəffəq oldu – vaxt qazandı, iqtisadi potensialını, hərbi qüdrətini artırdı, beynəlxalq mövqeyini möhkəmləndirdi və nəhayət, ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpasını gerçəkləşdirdi. Bu gün isə postmüharibə reallıqları fonunda sülh daha çox məğlub Ermənistana - kapitulyant İrəvana gərəkdir. İndi sülhə tələsməyən Ermənistan gecikir – vaxt itirir. Vaxt itkisi isə daha böyük itkilərə səbəb olur – siyasi böhran genişlənir, iqtisadi tənəzzül sürətlənir, regional təcrid dərinləşir".
N.Qələndərli sonda əlavə edib: “Digər bir mühüm məqam budur ki, Azərbaycan atəşkəs rejiminin yaradılmasından istifadə edərək öz milli gücünü, hərbi-strateji resurslarını artırmaqla “sülhün alternativi yoxdur” deyənlərin mövqeyinə rəğmən, döyüş meydanında vəziyyəti dəyişdirdi. Bu gün isə “sülhə alternativ yoxdur” deyimi tam olaraq İrəvan üçün keçərli – adekvatdır. Çünki Azərbaycan qarşısında ağır - əzici məğlubiyyətə uğrayan, hərbi potensialı məhv olan Ermənistan nə revanş almaq, nə də reallığı dəyişdirmək iqtidarındadır. İrəvan üçün başqa yol yoxdur – ya sülh, ya da sülh”.