Bakı, 24 fevral.

Fevralın 19-da ABŞ-nin paytaxtı Vaşinqton beynəlxalq diplomatiya tarixində yeni bir səhifənin açıldığı mühüm siyasi məkana çevrildi. Həmin gün Amerika Birləşmiş Ştatlarının təşəbbüsü ilə yaradılan Sülh Şurasının ilk iclası keçirildi və bu iclasda Prezident İlham Əliyev qurumun təsisçi üzvü qismində iştirak etdi. Diplomatik protokolda hər detalın mənası olduğu bir mühitdə Prezidentin İlham Əliyevin Sülh Şurasının ilk iclasında ön sırada, aparıcı siyasi fiqurların sırasında yer alması təsadüfi deyildi. Bu, Azərbaycanın regional gücdən qlobal siyasi dialoqun fəal iştirakçısına çevrildiyini göstərən simvolik mənzərə idi.

Bu sözləri açıqlamasında beynəlxalq hüquq üzrə ekspert Kəramət Qənbərov söyləyib.

“Donald Tramp iclasda etdiyi çıxışda prezidentliyi dövründə 8 silahlı münaqişənin qarşısının alındığını xüsusi vurğuladı və bu kontekstdə Azərbaycan ilə Ermənistan arasında uzun illər davam etmiş qarşıdurmadan sonra sülhə doğru atılan addımları ən mühüm nailiyyətlərdən biri kimi təqdim etdi. ABŞ Prezidentinin “müharibənin xərcləri sülhün dəyərindən 100 dəfə artıqdır” fikri zalda alqışla qarşılandı. Onun nitqində diqqət çəkən əsas məqam isə Prezident İlham Əliyevə birbaşa ünvanlanan yüksək qiymətləndirmə idi. Tramp Azərbaycan Prezidentini “otuz ilə yaxın davam edən mübarizədən sonra qətiyyət nümayiş etdirən lider” kimi xarakterizə etdi və sülhün əldə olunmasında iradə, siyasi təcrübə və şəxsi məsuliyyət amilini xüsusi vurğuladı.

ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, tərəflər arasında gərginlik 1990-cı illərin əvvəllərindən bəri - faktiki olaraq 32 il ərzində regionun təhlükəsizlik arxitekturasını sarsıdan əsas faktor olub. Statistik göstəricilərə əsasən, bu müddətdə təkcə hərbi xərclər milyardlarla dollarla ölçülüb, on minlərlə insan həyatını itirib, yüz minlərlə insan məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. Trampın “24 saat ərzində işi yekunlaşdırdıq” ifadəsi diplomatik prosesin sürətini deyil, tərəflərin artıq sülhə hazır olduğunu vurğulayan siyasi metafora kimi səsləndi.

Sülh Şurasının birinci iclasında çıxış edən digər dövlət nümayəndələri də Azərbaycanın son illərdə regional təhlükəsizlik, enerji sabitliyi və nəqliyyat dəhlizlərinin qorunmasında oynadığı rolu xüsusi qeyd etdilər. Xatırladıldı ki, Azərbaycan 2020-ci ildən sonra regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqlarda yalnız hərbi deyil, diplomatik müstəvidə də əsas söz sahiblərindən biridir. 44 günlük müharibədən sonra aparılan danışıqlar, 2023-2025-ci illər ərzində reallaşan siyasi təmaslar və beynəlxalq vasitəçilik formatları bu mövqeni daha da möhkəmləndirib”,- deyə K.Qənbərov vurğulayıb.

Ekspert vurğulayıb ki, Donald Trampın Prezident İlham Əliyevə olan xüsusi münasibəti təkcə ritorikada deyil, praktiki detallarda da özünü büruzə verdi. Bu, faktiki olaraq Prezident İlham Əliyevin Sülh Şurasının formalaşmasında əsas siyasi fiqurlardan biri kimi qəbul edildiyini göstərirdi.

Sülh Şurasının maliyyə intizamı və şəffaflığı prinsipləri haqqında qətnamənin imzalanması da simvolik məna daşıdı. Bu sənədin təsisçi ölkələr tərəfindən qəbul edilməsi Şuranın yalnız siyasi bəyanatlar deyil, real institusional mexanizmlər üzərində qurulacağının göstəricisi kimi dəyərləndirildi.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Donald Trampın dəvəti ilə ABŞ-yə səfəri və Sülh Şurasının ilk iclasında təsisçi qismində iştirakı Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun növbəti təsdiqi oldu. Vaşinqtondan verilən bu siyasi mesaj aydın idi: Azərbaycan artıq yalnız regionun deyil, qlobal sülh gündəliyinin də əsas aktorlarından biridir və bu prosesdə İlham Əliyevin liderliyi beynəlxalq səviyyədə açıq şəkildə qəbul olunur.