Çikaqo, 23 fevral.

ABŞ-ın İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində Xocalı soyqırımının 33-cü ildönümünə həsr olunmuş “Keçmişlə gələcək arasında körpü” mövzusunda 2-ci Qlobal Dialoq Konfransı keçirilib.

Konfransda beynəlxalq ekspertlər, ABŞ-ın müxtəlif ştatlarında yaşayan Azərbaycan icmasının nümayəndələri, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin rəsmiləri, Azərbaycanın ABŞ-dakı səfirliyinin əməkdaşları və digər qonaqlar iştirak ediblər.

ABŞ-ın Orta Qərb ştatları üzrə Azərbaycan Mərkəzinin (ACMA) həmsədrləri Fərid Məmmədov və Mehriban Məmmədova Xocalı soyqırımının dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında belə konfransların əhəmiyyətini vurğulayıblar.

Sonra Azərbaycan və ABŞ-ın Dövlət himnləri səsləndirilib. Daha sonra Xocalı faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsi sükutla yad edilib və soyqırımı ilə bağlı sənədli film nümayiş olunub.

Tədbirdə açılış nitqi ilə çıxış edən Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin şöbə müdiri Səlhət Abbasova bildirib ki, 30 ildən artıqdır Azərbaycan xalqı və dünya azərbaycanlıları Xocalı faciəsinin acısını ürəklərində daşıyır. Azərbaycan münaqişə ilə bağlı həqiqətləri, Qarabağın tarixini, xalqımıza qarşı törədilən cinayətləri dünyaya çatdırır.

“2020-ci ildə Azərbaycan işğal altında olan torpaqlarının böyük hissəsini, 2023-cü ildə isə Xocalını azad etdi. Hazırda bölgədə yenidənqurma işləri gedir və 30 il əvvəl Qarabağdan məcburi köçkün düşənlər yeni salınmış kəndlərə, ağıllı şəhərlərə qayıdırlar”, - deyə komitə rəsmisi əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, Xocalı qurbanlarının ruhları bu cinayətə görə məsuliyyət daşıyanlar qanun qarşısında cavab verdikləri zaman şad olacaq.

Konfransda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin işğaldan azad olunmuş torpaqlara son səfəri və yerli sakinlərlə görüşünə dair videoçarx nümayiş etdirilib.

Ölkəmizin ABŞ-dakı səfirliyinin nümayəndəsi çıxışında Azərbaycan hökumətinin və Azərbaycan icması təmsilçilərinin səyləri nəticəsində beynəlxalq ictimaiyyətin Xocalı soyqırımını insanlığa qarşı törədilmiş cinayət kimi tanıdığını deyib. Vurğulanıb ki, ABŞ-ın 11 ştatının assambleyaları qətliama dair rəsmi olaraq qətnamələr qəbul edib, 15-dən çox ştat isə qurbanların xatirəsinə bəyanatlar, bəyannamələr verib.

Daha sonra keçirilən panel müzakirələrində çıxış edən pakistanlı geosiyasi analitik, jurnalist Malik Ayub Sumbal Xocalıda baş verənlərin təsəvvür edilməyəcək qədər dəhşətli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, daha çox ölkənin bu faciəni soyqırımı kimi tanıması üçün addımlar atılmalıdır. Pakistanlı ekspert indiyədək 16 ölkənin bu faciəyə siyasi qiymət verdiyini və İƏT-in Xocalı soyqırımı ilə bağlı 13 sənəd qəbul etdiyini xatırladıb.

ABŞ Milli Müdafiə Universitetinin professoru Stefan Bruks çıxışında silahsız mülki şəxslərin qəsdən hədəfə alınmasının müharibə qanunlarının, həmçinin Cenevrə konvensiyalarının pozulması olduğunu deyib. O, Xocalıda baş verənlərin müharibə cinayəti olduğunu deyib.

Braziliyanın Jurnalistlərin Xarici Əlaqələr üzrə Şəbəkəsinin prezidenti, jurnalist Fabiana Ceyhan 44 günlük müharibə bitdikdən sonra Qarabağa səfər edən ilk jurnalistlərdən biri kimi təəssüratlarını bölüşüb. O qeyd edib ki, belə faciələrin heç bir ölkədə təkrarlanmaması və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən unudulmaması üçün bu günü həmişə xatırlamaq və xatırlatmaq vacibdir. O əlavə edib ki, Xocalı mülki yaşayış məntəqəsi olduğundan dinc əhaliyə hücum etmək ədalətsizlik və cinayətdir.

Daha sonra çıxış edən “RC Communications” təşkilatının prezidenti, beynəlxalq əlaqələr və kommunikasiya üzrə ekspert Kelvin Dark Qarabağa səfəri zamanı, əslində, minaların nə dərəcədə böyük təhlükə törətməsinin şəxsən şahidi olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, minalar münaqişə zamanı baş vermiş zorakılığın miqyasını göstərir və ərazinin minalardan tamamilə təmizlənməsi onilliklər, milyardlarla dollar tələb edir. Ekspert, həmçinin müharibə zamanı Gəncə şəhərinə edilən hücumlardan danışaraq, Gəncə terroru qurbanlarının, əslində, səngərdən uzaq ailələr olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bunun insanlara verdiyi psixoloji təsirlərin aradan qaldırılması üçün uzun illər lazımdır.

Şimali Karolina Universitetinin professoru Əli Əsgərov isə Xocalı faciəsindən əvvəl ermənilərin azərbaycanlılara qarşı ərazi iddialarının arxasında duran səbəblər və Xocalıda törədilənlərin soyqırımı olmasını sübuta yetirən amillər barədə təqdimatla çıxış edib.

Tədbir Men ştatı Azərbaycan icmasının rəhbəri Tərlan Əhmədovun çıxışı ilə yekunlaşıb.